วันจันทร์ที่ 12 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2561

เส้นทางภาษามือไทย


กว่าจะเป็นหนังสือ การสะกดนิ้วมือไทย ก.ไก่ 
สำหรับภาษามือไทย ฉบับปรับปรุงใหม่ พ.ศ. ๒๕๕๙


ประวัติความเป็นมาของตัวสะกดอักษรนิ้วมือไทย

          ในปี พ.ศ. 2494 ที่เริ่มมีหน่วยทดลองสอนคนหูหนวกขึ้นเป็นครั้งแรกของประเทศไทย โดยมี ม.ร.ว.หญิง เสริมศรี เกษมศรี เป็นหัวหน้าหน่วยทดลองสอนคนหูหนวกท่านแรก ซึ่งท่านสำเร็จการศึกษาทางด้านการสอนคนหูหนวกจากมหาวิทยาลัยกอลลอเดท สหรัฐอเมริกา ท่านได้นำวิธีการสอนคนหูหนวกจากสหรัฐอเมริกา ที่ฝึกคนหูหนวกให้พูดตามคำบอกโดยเริ่มอ่านริมฝีปากและดูรูปภาพประกอบในการฝึกพูดทดลองสอนคนหูหนวกไทยผลจากการฝึกให้พูดไม่ประสบผลสำเร็จ เพราะคนหูหนวกชอบสื่อสารด้วยการใช้ภาษามือมากกว่าการพูด เพราะเข้าใจง่าย สื่อสารได้เร็วกว่าโดยการใช้สายตาและด้วยมือต่อมาอาจารย์กมลา ไกรฤกษ์ ที่สำเร็จการศึกษาทางด้านการสอนคนหูหนวกจากมหาวิทยาลัยกอลลอเดท ท่านที่สองต่อจาก ม.ร.ว.หญิง เสริมศรีเกษมศรี ได้เข้ามาเป็นอาจารย์ใหญ่ของโรงเรียนสอนคนหูหนวก ท่านเห็นว่าวิธีการสอนโดยฝึกพูดให้กับคนหูหนวกไม่ได้ผล แต่ควรฝึกให้เด็กใช้ท่าภาษามือในการสื่อสารจึงจะเกิดผลดี ท่านจึงได้ริเริ่มรวบรวมท่าภาษามือ ที่เด็กหูหนวกในโรงเรียนสอนคนหูหนวกใช้ท่าภาษามือที่แตกต่างกันไปในแต่ละคน ให้เป็นท่ามือรูปแบบเดียวกัน เพราะในขณะนั้นยังไม่มีการจัดทำท่าภาษามือสำหรับคนหูหนวกอย่างเป็นรูปธรรมต่อมาได้ร่วมมือกับนักเรียนหูหนวกและครูที่สอนช่วยกันรวบรวมท่าภาษามือขึ้นภายในโรงเรียน ซึ่งในหนึ่งคำนั้นก็ให้เปลี่ยนมาใช้ท่ามือเดียวกันเพื่อให้เป็นมาตรฐานที่ใช้สื่อความหมายให้เข้าใจตรงกัน จากนั้นท่านได้เขียนคำบรรยายท่าทาง แต่ยังไม่มีท่าประกอบเป็นหนังสือภาษามือ ได้พิมพ์ออกมาเล่มแรกในประเทศไทยปี พ.ศ. 2509 

หนังสือภาษามือเล่มแรกของประเทศไทย ปีพ.ศ. 2509



ภาพอักษรสะกดนิ้วมือ ปีพ.ศ. 2509

        



            นอกจากนี้อาจารย์กมลา ไกรฤกษ์ ยังได้คิดริเริ่มในการประดิษฐ์ตัวสะกดอักษรนิ้วมือไทยขึ้นเป็นท่านแรกในปี พ.ศ. 2497 โดยการนำตัวสะกดนิ้วมืออักษรภาษาอังกฤษของภาษามืออเมริกันมาดัดแปลงเทียบเคียงกับตัวสะกดอักษรของไทย ซึ่งท่านได้ทำการวิจัย และคิดค้นร่วมกับคนหูหนวกผู้ใหญ่ที่โรงเรียนสอนคนหูหนวกจำนวน 6 คน คือ ครูพัฒน์ พานิชภักดิ์ นายมาโนช ศันสนะเกียรติ นายกุลน้อย ทองน้อย นายธงชัย สนิทพันธ์ นายรณยุทธ์ สุจริต และนายกำพล สุวรรณรัต โดยมีนายกุลน้อย ทองน้อยนักเรียนหูหนวกรุ่นแรกที่มีความสามารถในการวาดภาพ และเป็นผู้วาดท่าภาษามือ ตัวสะกดนิ้วมือไทยที่ไม่ได้เรียงตามลำดับตัวอักษรของไทยซึ่งมี 48 ท่า ชี้บนฝ่ามืออีก 15 ท่า รวมเป็น 63 ท่า สำเร็จในปี พ.ศ. 2499 และได้ใช้เป็นแบบเรียนสำหรับเด็กหูหนวกเรื่อยมา


อาจารย์กมลา ไกรฤกษ์ผู้คิดริเริ่มการประดิษฐ์ตัวสะกด
อักษรนิ้วมือไทยขึ้นเป็นท่านแรกในปีพ.ศ. 2497



ตัวสะกดนิ้วมือไทยฉบับปรับปรุง ปี พ.ศ. 2499
วาดโดยกุลน้อย ทองน้อย


               ต่อมาในสมัยอาจารยสถาพร สุวัณณุสส์เป็น ผู้อำนวยการโรงเรียนสอนคนหูหนวกท่านที่สามต่อจากอาจารย์กมลา ไกรฤกษ์ จึงได้มีการเพิ่มเติมตัวอักษร ฏ ๆ ฯ และจัดรูปแบบใหม่ให้เรียงตามลำดับตัวอักษรของไทย โดยเริ่มจาก ก - ฮ และรูป ๆ ฯ บนฝ่ามือให้ครบถ้วนถูกต้องตามหลักภาษาไทย โดยมีนายไพศาล วงศ์ศิริพัฒนกุล เป็นผู้คัดลอกวาดภาพท่าภาษามือจากต้นแบบที่นายกุลน้อยเป็นผู้วาดท่าภาษามือ และเริ่มใช้รูปแบบใหม่ในปี พ.ศ. 2526 เรื่อยมาจนมาถึงปี พ.ศ.2529 จึงได้ปรับปรุงขึ้นใหม่ โดยชมรมศิษย์เก่าสอนคนหูหนวกโรงเรียนเศรษฐเสถียรซึ่งมีดร.มลิวัลย์ ธรรมแสง เป็นผู้อำนวยการโรงเรียนเศรษฐเสถียร ในพระราชูปถัมภ์ ท่านได้เปลี่ยนจากท่าภาษามือ ที่มีหมายเลขกำกับมาเป็นท่านิ้วมือแทน ด้วยเหตุผลที่ว่ารูปแบบการสะกดนิ้วมือไทยปี พ.ศ. 2499 ซึ่งมีหมายเลขกำกับนั้น อาจจะทำให้คนหูหนวกและคนปกติไม่เข้าใจว่าตัวเลขหมายถึงอะไร และเป็นการยากแก่การจดจำ ทางชมรมศิษย์เก่าโรงเรียนเศรษฐเสถียรจึงได้ร่วมกันคิดแก้ไข โดยเปลี่ยนจากตัวเลขกำกับมาเป็นรูปท่านิ้วมือแทน ทำให้เข้าใจง่ายและจดจำได้ดีกว่า ซึ่งได้ตัวอักษรไทย 49 ท่า ชี้บนฝ่ามือ 17 ท่า รวม 66 ท่า โดยนายกุลน้อย ทองน้อย เป็นผู้วาดในปี พ.ศ. 2540


แบบสะกดนิ้วมือไทย ปี พ.ศ. 2529 วาดโดยกุลน้อย เพื่อสอนเด็กนักเรียนอนุบาลภายใต้การดูแลของสมาคมคนหูหนวกฯ

อักษรไทย รวม 66 ท่า วาดโดย นายกุลน้อย ทองน้อย ใน ปี พ.ศ. 2540



แบบสะกดนิ้วมือไทย ปี พ.ศ. 2550 วาดโดยกุลน้อย เพื่อสอนนักศึกษาทั่วประเทศให้
มีความเข้มแข็ง ภายใต้การดูแลของวิทยาลัยราชสุดา มหาวิทยาลัยมหิดล

_________________

ที่มาบทความจากหนังสือ "กุลน้อย ทองน้อย ศิลปินหูหนวกอัจฉริยะที่โลกลืม"